Op Ed

Rreziqet e lidhjes me Moskën…

Nga Angelo Panebianco

Një 18 prill 1948 i përmbysur? Hakmarrja e Lindjes mbi Perëndimin? Ndoshta votimet e 4 marsit të këtij viti mund të quhen e barasvlershmja – me pasoja të kundërta – e zgjedhjeve të shtatëdhjetë viteve më parë. Më 18 prill 1948 u vendos ajo që kishte mbetur pezull që nga dita e Çlirimit: përkatësia jonë ndërkombëtare. Italia u ngul në Perëndim (pasoi hyrja në Paktin atlantik, në vazhdim pjesëmarrja në procesin e integrimit europian). U hodh poshtë nga zgjedhësit përpjekja e Partisë komuniste për ta mbërthyer Vendin në Lindje, për të zhvendosur Italinë në zonën e ndikimit të BRSS, varianti ruso-bolshevik i despotizmit aziatik. Në anë të përmbysura sot Italia duket se ka arritur në pikën e vënies në diskutim të zgjedhjes pro Perëndimore të 1948, duket e gatshme të niset drejt limanesh më lindore (Rusia është në kapërcyell mes Europës dhe Azisë), duket e gatshme të përcaktojë përsëri përkatësinë e saj ndërkombëtare.



Ndoshta është e gabuar të flitet për “sovranizëm”, ndoshta “orientalizëm” do të ishte termi më i përshtatshëm për të përshkruar zgjedhjet e mundshme ndërkombëtare të kësaj qeverie. Natyrisht ka një ndryshim të madh ndërmjet 4 marsit 2018 dhe 18 prillit 1948: nuk është më bipolarizmi, dhe në Shtëpinë e Bardhë ulet një zotëri, për të cilin ndoshta nuk do të përbënte një dramë çmontimi i mundshëm i sistemit të aleancave perëndimore.

Në një botë shumë më të çoroditur, këtë herë zgjedhësit (në ndryshim me atëherë) nuk kishin ide të qarta mbi ndërlikimet ndërkombëtare të zgjedhjeve të tyre të votës. Faleminderit Qiellit e ardhmja është ende e hapur, nuk është shkruar e ndoshta nuk do të ndodhë ajo së cilës i tremben shumë njerëz. Por të hamendësosh më të keqen, kur më e keqja është e mundshme, mund të ndihmojë për të kërkuar mjetet për ta shmangur. “Më e keqja” duket se lajmërohet nga lëvizjet e Di Maios dhe Salvinit që ndihen të sigurt në vetvete nga sondazhet e favorshme por edhe nga mungesa e një opozite të vërtetë. Ata përgatitin çastin në të cilin të parafolurat e vazhdueshme dhe aspak patëkeq të ministrit Paolo Savona (përfshirë dhe të fundit që ka të bëjë me rolin e mundshëm të Rusisë, sa i përket borxhit tonë) të kthehen në realitet.

Në këtë rast, orientalizëm do të thotë shtetëzim sa më shumë të jetë e mundur i ekonomisë dhe shtypje monedhe për të financuar premtimet zgjedhore verdh-jeshile, prishje me Europën dhe kërkim i një shtrati më mikpritës se ai perëndimori, shtrati rus pikërisht. Aleanca me grupin e Vishegradit duket se është një etapë e ndërmjetme, shërben për të vendosur një urë, mbas përshkimit të së cilës mund të arrihet në një ripozicionim të plotë ndërkombëtar të Italisë.

Të quash mosbesimin e tregjeve si një përbetim të pushteteve të fuqishme (Salvini), të krijosh një proces mbi Europën si ai i hapur nga Di Maio, të hysh në kundërshti me Makronin (Salvini), janë lëvizje që duket se përgatisin orën e një ndarjeje më të gjerë. Së pari nga Europa. Nëse do të arrijë çasti ynë “grek” (siç ka shkruar Paolo Mieli në këtë të përditshme, në pështjellimin mund të përfundojmë në vjeshtë) do të jetë e lehtë t’i vishet kjo gjë jo politikës së qeverisë por armiqve të jashtëm, Europës, financës ndërkombëtare etj. Deri sa në një mëngjes të bukur të zbulojmë se, gjatë natës, kemi dalë nga euro. Pasojat shkatërrimtare që ajo do të ketë mbi italianët, mbi kursimet e tyre, mbi cilësinë e jetës së tyre, do t’i vishen intrigave të fuqive të liga e të errëta.

Thënë me respekt, të mbështetet gjithçka në arsyetueshmërinë e ministrit të Ekonomisë Tria, duket një gjë të dëshpëruarish. Të kujton njërin që, i rënë nga kati i nëntë dhe i mbërritur si një plumb në lartësinë e të parit, kapet mbas fillit të teshave të ndera. Është e mundshme që dy ministrat e paangazhuar të kësaj qeverie, Tria dhe ministri i Jashtëm Moavero, të kthehen shpejt në histori e të zëvendësohen nga ekzekutues më të dëgjueshëm. Siç tregoi rasti i Che Guevarës në çastin e krijimit të të parit ekzekutiv kastrist në Kubë, nuk ka asnjë nevojë kompetencash për të bërë ministrin e Ekonomisë në një qeveri revolucionare.

Natyrisht thyerja e ngulitjes europiane do të ishte i pari i një sëre hapash. Më pas do të vinte dobësimi i lidhjeve me NATO-n dhe hyrja në zonën e ndikimit rus. Siç ka shkruar Mario Monti (Corriere, 27 gusht), e gjithë kjo do të ndodhte pa asnjë rrahje mendimesh më parë në Vend. Do të rridhnin pasoja edhe për politikën tonë në Lindjen e mesme: p.sh. rreshtim kundërizraelian, lidhje të ngushta me Iranin (Vend aleat i rusëve). Në kllapa, ka qenë largpamës ai që vendosi të ftojë përfaqësues të regjimit iranian, dalzotës i njohur i lirisë së mendimit e të fjalës, në sallonin e Librit të Torinos: është arti i të qënit i rreshtuar dhe i mbuluar, askush nuk din ta ushtrojë më mirë se një farë intelektualësh.

Kush mendon se në një prani të një skenari të tillë mënxyror, italianët do t’i përzinin qeveritarët e sotëm, ndoshta gënjen vetveten. Me një opozitë pa nerv, që sot është e aftë vetëm t’i lehë hënës, verdh-jeshilët ka mundësi të fitojnë përsëri. Ashtu sikurse në një Venezuelë të katandisur në uri vazhdojnë të fitojnë zgjedhjet përgjegjësit e asaj gjëme.

Përveç këshillës, me shaka por jo shumë, drejtuar gjithë atyre që nuk kanë simpati për qeveritarët rusë, që të mos pranojnë kurrë karamele nga të panjohur (mund të jenë me polonium), problemi me të vërtetë i rëndë ka të bëjë me të rinjtë: çfarë perspektive do të kishin të rinjtë cilësorë, ata që nuk janë të interesuar të bëhen me shpërblim shtetësie apo diçka tjetër, të varfrit, klientët e trishtuar të një Shteti në rrënim?

Kushedi, ndoshta së fundi do të tremben, nuk do të kenë guximin të zbatojnë recetat ekonomike “venezueliane”, të propozuara nga disa këshilltarë të tyre. Ndofta Tria dhe Moavero do të qëndrojnë në vendet e tyre. Mbi të gjitha, nuk do të jetë e lehtë të kalohet aftësia shumë më e fuqishme e qëndresës së Presidentit të Republikës. Edhe se, siç e kemi parë, është dikush i aftë të propozojë vënien në gjendje padije të Presidentit të Republikës me të njëjtën lehtësi me të cilën porosit një kafe.

Deri sa sondazhet do të vazhdojnë t’u japin arsye ata do të ngulmojnë. Por asgjë nuk është e përjetshme. Era mund të ndryshojë.

“Corriere della Sera”, 1 shtator 2018

E përktheu: Eugjen Merlika

PasPara

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *



CLOSE
CLOSE
Pas